Historia PKA

Polska Komisja Akredytacyjna (PKA) została powołana jako Państwowa Komisja Akredytacyjna z dniem 1 stycznia 2002 r. na podstawie art. 38 ust. 1 – znowelizowanej 20 lipca 2001 r. – ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z późn. zm.).

Polska Komisja Akredytacyjna jest instytucją działającą niezależnie na rzecz doskonalenia jakości kształcenia. Komisja w swoich pracach kieruje się zasadą rzetelności, bezstronności i przejrzystości oraz dążeniem do wyrównywania udziału kobiet i mężczyzn w jej pracach. PKA, z chwilą jej utworzenia, objęła swą działalnością wszystkie uczelnie publiczne i niepubliczne, zarówno utworzone na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych, jak i działające na postawie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.

Dokonując historycznej analizy dotychczasowej działalności PKA można wyodrębnić 5 etapów jej funkcjonowania, uwarunkowane przede wszystkim zmianami przepisów prawnych regulujących sferę szkolnictwa wyższego w Polsce. Kolejne zmiany przepisów ugruntowywały pozycję PKA w systemie szkolnictwa wyższego, poprzez określenie jej kompetencji i zadań na miarę potrzeb ewolucyjnych systemu szkolnictwa wyższego, a tym samym systemu zapewniania jakości kształcenia w Polsce. W kolejnych etapach przeobrażeniom podlegała również struktura organizacyjno-funkcjonalna PKA, przy zachowaniu integralności celów wyrażonych w jej Misji.

Dokonując historycznej analizy dotychczasowej działalności PKA można wyodrębnić 4 etapy jej funkcjonowania, uwarunkowane przede wszystkim zmianami przepisów prawnych regulujących sferę szkolnictwa wyższego w Polsce. Kolejne zmiany przepisów ugruntowywały pozycję PKA w systemie szkolnictwa wyższego, poprzez określenie jej kompetencji i zadań na miarę potrzeb ewolucyjnych systemu szkolnictwa wyższego, a tym samym systemu zapewniania jakości kształcenia w Polsce. W kolejnych etapach przeobrażeniom podlegała również struktura organizacyjno-funkcjonalna PKA, przy zachowaniu integralności celów wyrażonych w jej Misji

Etap I 2002-2005

Kadencja PKA

Akt prawny

I. 2002–2004
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym
II. 2005-2007

Zadania

Polska Komisja Akredytacyjna została powołana przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na trzyletnią kadencję, obejmującą lata 2002 – 2004, spośród kandydatów zgłoszonych przez uczelnie, Radę Główną Szkolnictwa Wyższego, stowarzyszenia naukowe, zawodowe i twórcze oraz organizacje pracodawców.

Zadania:

1. ocena jakości kształcenia na danym kierunku,  

2. opinie i wnioski w innych sprawach:  

1) utworzenia uczelni;  

2) przyznania uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych na określonym kierunku studiów i poziomie kształcenia;

3) utworzenia przez uczelnię podstawowej jednostki organizacyjnej w tym także zamiejscowej; 

4) przyporządkowania specjalności kształcenia prowadzonego w wyższych szkołach zawodowych do odpowiedniego kierunku studiów; 

5) wyrażania zgody na utworzenie i prowadzenie kierunku studiów innego niż określonego w przepisach.

Etap II 2005-2011

Kadencja PKA

Akt prawny

III. 2008- 2011
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Zadania

1. ocena jakości kształcenia na danym kierunku,  

2. opinie i wnioski w innych sprawach: 

1) utworzenia uczelni; 

2) przyznania uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych:
a) na danym kierunku studiów i określonym poziomie kształcenia,
b) w ramach makrokierunku,
c) w ramach studiów międzykierunkowych,

3) przedłużenia pozwolenia warunkującego dalszą działalność uczelni niepublicznej;  

4) przyznania istniejącemu lub nowo tworzonemu zamiejscowemu ośrodkowi dydaktycznemu uprawnień do prowadzenia kształcenia, jeżeli wniosek dotyczy jednostki/uczelni posiadającej uprawnienia do prowadzenia studiów drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich; 

5) utworzenia przez uczelnię zagraniczną uczelni z siedzibą na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.

Etap III 2011-2016

Kadencja PKA

Akt prawny

IV. 2012-2015

Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw

oraz 

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw, która wprowadziła m.in. istotne zmiany w procedurze rozpatrywania przez Komisję wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy

Zadania

1. ocena programowa, w tym kształcenia nauczycieli,

2. ocena instytucjonalna, w tym jakości kształcenia na studiach trzeciego stopnia i studiach podyplomowych,

3. opinie w sprawach dotyczących:

1) spełnienia, określonych w przepisach, warunków prowadzenia kształcenia,

2) przywrócenia zawieszonych uprawnień do prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia,

3) utworzenia uczelni,

4) przyznania jednostce organizacyjnej uczelni uprawnienia do prowadzenia kształcenia na danym kierunku studiów i określonym poziomie kształcenia, jeżeli kierunek ten dotyczy obszaru kształcenia i dziedzin nieodpowiadających uprawnieniom do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego, posiadanym przez tę jednostkę,

5) utworzenia przez uczelnię zagraniczną uczelni lub filii z siedzibą na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej,

6) jakości kształcenia w jednostce ubiegającej się o przyznanie uprawnienia do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego.

Etap IV 2016 – 2018

Kadencja PKA

Akt prawny

V. 2016-2019
Ustawa z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw

Zadania

1. ocena programowa, w tym kształcenia nauczycieli, 

2. opinie w sprawach dotyczących: 

1) spełnienia, określonych w przepisach, warunków prowadzenia kształcenia, 

2) przywrócenia zawieszonych uprawnień do prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia, 

3) utworzenia uczelni, 

4) przyznania jednostce organizacyjnej uczelni uprawnienia do prowadzenia kształcenia na danym kierunku studiów i określonym poziomie kształcenia, jeżeli kierunek ten dotyczy obszaru kształcenia i dziedzin nieodpowiadających uprawnieniom do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego, posiadanym przez tę jednostkę, 

5) utworzenia przez uczelnię zagraniczną uczelni lub filii z siedzibą na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, 

6) jakości kształcenia w jednostce ubiegającej się o przyznanie uprawnienia do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego.

Etap V 2018 – do chwili obecnej

Kadencja PKA

Akt prawny

V. 2016-2019
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668, z późn. zm.)

Zadania

1. wyrażanie opinii w sprawie wpisu uczelni niepublicznej do ewidencji;

2. wyrażanie opinii w sprawie spełnienia warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu oraz związku studiów ze strategią uczelni; 

3. przeprowadzanie oceny programowej; 

4. przeprowadzanie oceny kompleksowej; 

5. prowadzenie działalności analitycznej, szkoleniowej oraz upowszechnianie dobrych praktyk w zakresie jakości kształcenia;  

6. współpraca z krajowymi i międzynarodowymi instytucjami i organizacjami działającymi w obszarze szkolnictwa wyższego; 

7. wydawanie opinii w innych sprawach przedstawionych przez ministra.